Luc’s Weetjeshoek: Floris V

Beste lezers,

Het is weer vrijdag en dat betekent dat het weer tijd is voor een Luc’s Weetjeshoek. Vandaag gaat het over Graaf Floris V uit de middeleeuwen. Hij is de bekendste Nederlandse vorst uit de middeleeuwen en was graaf van Holland en Zeeland. Hij had onder de edelen geen gunstige reputatie, zo werd hij beschuldigd van het aanranden van een vrouw van een edele en werd hij spottend “Der Keerlen God ” (God van de boeren) genoemd. Deze bijnaam kwam pas echter een eeuw na zijn dood en kwam door een klerk die niet wist wat Floris betekend had voor de gewone man.

Maar wie is deze knakker?

Nou, het eerste wat bekend van hem is is dat hij toen zijn vader Willen II van Holland (een koning) sneuvelde op 28 januari 1256, Floris pas 1,5 jaar oud was. Voordat hij oud genoeg was om volwassen genoemd te worden (in die tijd was dat 12 jaar), kwam hij ruim tien jaar onder voogdij te staan. Zijn eerste voogd was zijn oom die, hoewel hij sneuvelde in een toernooi te Antwerpen, er toch nog voor heeft gezorgd dat er vrede werd gesloten met Vlaanderen. Holland en Vlaanderen waren namelijk in oorlog over de huidige provincie Zeeland, wat er uiteindelijk voor zorgde dat Zeeland onder Holland kwam te vallen.

De tweede voogd van Floris was zijn tante Aleid . Zij was een weduwe van een graaf van Henegouwen en kwam naar Holland met de jongere van haar 7 kinderen. Ze stelde direct haar neef in als mede-voogd, maar die neef stierf al in 1261. De Hollandse adel was bang dat ze te weinig werd betrokken bij de regering en wilden meer invloed op de Jonge graaf. Vrouwe Aleid zocht hulp bij ene Richard van Cornwall die haar 1262 officieël tot ruwaard benoemde. Maar de edelen hadden een of andere edele uit Brabant, Otto II van Gelre, gevraagd voor de voogdij. Hij werd hartelijk ontvangen. Maar Aleid vluchtte naar Zeeland met de jonge Floris en Otto trok daarom met een leger Zuid-Bevelland binnen en versloeg de ZXeeuwen verpletterend, toen kon Otto zijn taakjes uit gaan voeren. Maar behalve een rustigere verhouding met vlaanderen kwam daar niks van terecht!

Twee weken na zijn twaalfde verjaardag bezegelde Floris al zijn eerste oorkonde. De eerste jaren van zijn regering stonden vooral in het teken van het onder de duim krijgen van de Zeeuwse gewesten. Hij bezocht daar steden en dorpen, sprak er recht en deed nog meer dingen om de adel daar rustig te houden. In Holland kreeg hij hulp van een wisselende raad van Edelen waarin ook bijvoorbeeld edelen uit Zeeland zaten.

Floris trouwde in 1269 in Geertruidenberg met Beatrijs, de dochter van de graaf van Vlaanderen. Beiden waren ze 15 jaar oud. Uit dit huwelijk werden er wel negen kinderen geboren, waarvan 2 er de kinderjaren overleefden. Verder had Floris nog 7 onechte kinderen bij anmdere vrouwen. Hoewel hij onechte kinderen had bleef de gravin hem trouw.

Floris had moeite met het krijgen van mannelijke nakomelingen, maar kreeg uiteindelijk Jan, een zoon die kans maakte te overleven. Hij zou eigenlijk met Elizabeth I trouwen, en in 1285 werden ze verloofd. Jan vertrok rond zijn zevende naar Engeland voor zijn opvoeding!

Floris’vader was door de West-Friezen gedood en op een onbekende plaats begraven; dit kon maar een ding betekenen: wraak! In 1272 werd Floris 18 en toen mocht hij een leger aansturen. De wraakneming was een spontane wraakneming, niet zozeer lang voorbereid. Deze wraakneming werd uiteindelijk een groot vet fiasco en de Hollanders trokken zich terug. Hierna, in 1273, kwamen de Kennemers en de Waterlanders in opstand en ze trokken plunderend en brandstichtend door het land. De edelen vluchtten naar Haarlem waar ze belegerd werden. Graaf Floris wist het beleg op te heffen. En de vijanden trokken zich terug. Maar het was al te laat, de opstand was overgeslagen naar andere stadjes, waaronder het net gestichte Amsterdam. De edelen aldaar grepen hun kans en trokken naar Utrecht. Daar werden ze binnen gelaten en verdreven de bisschop Jan van Nassau en de stedelijke elite.

Graaf Floris wist in 1275 een compromis te bereiken waarin de Kennemers eigen landrechten kregen. Ook de mensen in Waterland en de Zeevang kregen later dat jaar zo’n landrecht.

In Utrecht was het intussen onrustig en Floris paste daar zijn diplomatieke en militaire gaven toe om de strijdende partijen tegen elkaar uit te spelen. De bisschop Jan van Nassau zat ondertussen financieel aan de grond en had al zijn kastelen en andere bezittingen moeten verpanden. Hij nam belasting en geld bedoeld voor kruistochten in beslag en hierdoor werd hij door de paus in de ban gedaan. Ondertussen kreeg graaf Floris Utrecht aangeboden en nam de stad in en sloot vrede met de rijke burgerij en verdreef de leiders van de radicale burgers. De elect probeerde zijn kastelen terug te veroveren maar faalde, Floris kreeg intussen het wereldlijk bestuur en de inkomsten van Utrecht in handen tot alle schulden waren afbetaald. Ondertussen zaten er een aantal edelen in Vreeland, maar dat werd door Floris belegerd en veroverd. Het kasteel werd verdedigd door de broers van Amstel, maar die werden gevangen genomen en naar Zeeland gebracht.

Graaf Floris verover ondertussen wat andere kastelen (Montfoort) en Floris kreeg zo een hele strook land in handen van het Almere tot aan de Lek. Alles werd op alles gezet om de Waterstaat te verbeteren en nieuwe kastelen te bouwen ter verdediging.

Gijsbrecht van Amstel werd in 1285 weer aangenomen, maar moest een hele serie vernderende beloften doen, maar hij kon niet anders dan weigeren en de rest van zijn leven hield Floris de familie van Amstel goed in de gaten, want je wist maar nooit………….

in 1282 reisde hij weer voor wraakpoging 2 af naar West-Friesland, en deze keer was wel succesvol, in Hoogwoude wees een overlevende in 1256 de plaats van het graf aan; het was onder de haard van een huis! De graaf moest zwaar ontroerd zijn geweest toen hij de botten zag van de vader die hij nooit gekend heeft! En hij bouwde er ook kastelen omheen!

In 1294 werden veel Nederlandse vorsten btrokken in de oorlog tussen Frankrijk en Engeland en na bemiddeling door graaf Floris kreeg Engeland koning Adolf mee. Maar koning Edward I werkte Holland nog meer tegen want hij had beloofd dat een graaf met een van zijn dochters mocht trouwen. en nog een subsiedie zou krijgen ook. Alleen het Engelse huwelijk van Jan van Holland kon dit stoppen.

Graaf Floris had ondertussen andere problemen, namelijk dat twee edelen die nog steeds geen fan van hem waren door de Engelse koning waren gestrikt om hem te vermoorden. Ook zijn vrouw overleed in 1296 Waaraan is niet bekend, maar ze liet duidelijk een leegte achter. En Floris nam de actioes van Brabantse leenmannen niet serieus want de Hollandse leenmannen hadden hem trouw beloofd, net als de Zeeuwen.

Floris werd uiteindelijk opgesloten in het Muiderslot en uiteindelijk vermoord door de edelen die hem vermomd op een klein paard vastbonden, om hem in een hinderlaag te lokken, maar Floris was te slim en liet het paard naar het water rennen om te springen, maar helaas, het paard haalde het niet en Floris viel in het water waarna hij door de edelman Van Velsen werd vermoord doordat hij met een zwaard werd doorkliefd.

De graaf werd later uit de sloot gehaald en in de Laurenskerk in Alkmaar begraven!

En zo eindigt het verhaal van Floris V, wiens dood eigenlijk een staaytsgreep was opgezet door een buitenlandse macht uitgevoerd door edelen met een wrok tegen Floris! Maar het was vermoedelijk een daad die door paniek ingegeven was!

Weten we dat ook weer!

Bron voor dit verhaal is trouwens Historiek!

Fijne dag verder,

Lucas

P.S. De afgelopen dagen lag de Galerij van De Sims 4 eruit, maar gisterenavond deed ie het ineens weer! Waarschijnlijk was het geplande onderhoud klaar! Ofzo!