Luc’s Weetjeshoek; De Romeinse Republiek

Beste lezers,

Zoals jullie weten, ben ik gek op geschiedenis en probeer ik ook onderbelichte stukjes geschiedenis weer naar boven te halen, waarover je in het dagelijks leven, zoals op school en in de media, niks over hoort! Ik vraag me dan ook vaak af waarom altijd als het over de Romeinen gaat; het over het Romeinse Keizerrijk gaat, terwijl de Romeinse Republiek ook een ding was! Dus daarom deze week; een weetjeshoek over de Romeinse Republiek!

Het verhaal begint lang, lang geleden in een land hier ver, ver vandaan…. Het land wat we nu Italië noemen om precies te zijn! Daar leefden mensen in nederzettingen op heuvels (o.a. de Etrusken zijn een bekende uit de pre-Romeinse tijd) en een van die nederzettingen, was Rome, gesticht door Griekse kolonisten en begonnen als een stadstaatje, ofwel een polis, en het werd geregeerd door een koning (Rex genoemd in het Latijn, niet te verwarren met de protagonist van het boek Het Gouden Ei). Maar nadat een koning (die ook gelijk de laatste was) een tiran bleek te zijn, schaften de Romeinen het koningschap af en werd Rome een republiek waar de macht lag bij gekozen bestuurders, die na verloop van tijd werden vervangen door nieuwe, en uit de groep bestuurders werden er twee consuls gekozen! De consuls waren eigenlijk een soort generaals/ministers van Defensie en hadden als primaire taak om ervoor te zorgen dat de Republiek beschermd bleef. Consuls dienden een jaar, en daarna werden ze vervangen. Ook de Senaat was belangrijk, dat was een adviesorgaan wat bestond uit mensen die ooit bestuurder of consul waren (soort Kamerleden dus….)! Het advies van de Senaat werd vrijwel altijd opgevolgd, wat de senatoren machtig en invloedrijk maakte en ervoor zorgde dat de macht bij de Senaat kwam te liggen!

Dit leidde soms tot onvrede bij de bevolking (en soms zelfs stakingen en toen werd er besloten: “Geef het volk ook wat macht!” en de zogenaamde volkstribunen werden opgericht om het gewone volk te beschermen, maar deze volkstribunen hadden ook vetorecht (ken je misschien wel van de VN of je ouders/je jongere broertje of zusje) en dat vetorecht werd soms misbruikt door legercommandanten die via de consuls en de Senaat niet hun zin kregen en dan de volksvergaderingen maar probeerden om te kopen!

In de laatste twee eeuwen voor Christus wilden de Romeinen meer meer meer land en breidden hun grondgebied uit! Ze noemden het een Imperium en tadaa, het Romeinse Rijk was geboren! Maar het was nog steeds een republiek en niet het befaamde keizerrijk wat je altijd in de geschiedenisboeken tegenkomt! (Daar kom ik zo nog op terug!) Om de veroverde gebieden onder controle te houden werden er Romeinse troepen gelegerd en het bestuur werd Romeins!

Omdat het Romeinse leger met name bestond uit dienstplichtigen die door de omvang van het Rijk lang weg waren (tja, het zou nog heel lang duren voordat de automobiel, in de volksmond beter bekend als de auto uitgevonden zou worden!) en de achtegebleven familieleden van de dienstplichtigen konden het werk, met name op het platteland, niet meer bijhouden! Daardoor mislukten de oogsten vaak en daardoor zagen de boeren zich genoodzaakt om naar de Romeinse steden toe te trekken. Zeg maar een vroege vorm van urbanisatie, hierdoor ontstond een arme bevolking in de steden, die proletariaat of proletariërs genoemd werden die vaak moesten rondkomen van hondenbaantjes als bijvoorbeeld bouwvakker of soldaat! Het land wat de boeren achterlieten werd vaak opgekocht door rijke Romeinen en die bewerkten het land niet zelf, maar hadden daar slaven voor; vaak uit de nieuwe gebieden.

De Romeinse bestuurders zagen trouwens ook dat dienstplichtigen niet meer genoeg geld hadden voor een eigen uitrusting en zo. En daarom werd het Romeinse leger een beroepsleger. Die beroepssoldaten moesten voor een aantal jaren werken in het leger. En in ruil voor hun diensttijd kregen ze wapenuitrusting, geld en een pensioen (een stuk land binnen de rijksgrenzen) dat uitgekeerd werd na de dienstjaren!

Deze beroepssoldaten lieten geen familie achter in het gebied wat we nu Italië noemen en waren volledig afhankelijk van hun bevelhebber voor hun soldij (loon/salaris van soldaten….. Ja zo heet dat!) en hierdoor waren ze loyaal aan hun bevelhebbers in plaats van aan de Republiek! Een van deze bevelhebbers was de o zo beroemde Julius Caesar. In 49 voor Christus ging Julius Caesar met een leger naar Rome toe, omdat hij consul wilde worden. De senaat vreesde deze populist en de senatoren gaven het bevel de poorten van Rome te sluiten voor onze goede vriend Julius Caesarsalade. Julius was welkom in Rome als hij zijn leger achterliet en in zijn dooie uppie naar de stad kwam. Maar Julius gehoorzaamde niet! Hij trok de grensrivier van de provincie, de Rubicon over en trok op naar Rome. De senatoren – die vaak ook generaal waren – trokken ten strijde tegen Julius Caesar. Maar Julius Caesar versloeg ze!

Als overwinnaar keerde onze goede vriend terug naar Rome, deze burgeroorlog had hem steenrijk gemaakt. Uit de veroverde gebieden nam hij geplunderde goederen goederen en slaven mee die hij weer doorverkocht en met dit geld kocht hij de liefde van het volk! (Hmmmmm…. Wilders? Baudet?) Eenmaal aangekomen in Rome liet hij broden uitdelen aan de arme bevolking en organiseerde hij spelen in het Collosseum om de bevolking te vermaken (brood en spelen…..) In dat Colloseum (wat jullie op de foto hieronder zien met een heel bekende blogger ervoor) liet hij veldslagen naspelen die door zijn troepen waren gewonnen en werd hierdoor mateloos populair! Ondeer andere vanwege dit werd Julius Caesar verkozen tot dictator voor het leven, ook al werd hij bij aankomst bij het Senaatsgebouw vermoord!

Maar hij had wel de eerste steen gelegd voor het o zo bekende Romeinse Keizerrijk wat nog steeds genoemd wordt in de geschiedenisboekjes en de media waarvan zijn zoon Octavianus (beter bekend als Augustus, de eerste keizer werd!)

Maar al met al is de Romeinse Republiek ook fascinerend en snap ik niet waarom die bijna geen aandacht krijgt in de geschiedenisboeken!

Oh ja, de foto van mij (die bekende blogger waar ik het net over had!) bij het Colloseum!

Oh ja, de bronnen voor deze weetjeshoek waren: IsGeschiedenis en Geschiedenis Vandaag!

Fijne dag verder,

Lucas

P.S. Ik heb heel veel zin in morgen, want dan ga ik met mijn begeleider naar Amsterdam! Maar ik moet wel vroeg mijn nest uit! Want ik moet om 09:00 uur nog wat op het station zijn! Vanavond even wekkertje zetten!

En oh ja, Joshua gaat mee!