Beste lezers,
Misschien heb je ooit wel eens iets besteld wat van heel ver moest komen, of ten minste uit een andere timezone, ofwel tijdzone, en dat duurt meestal wat langer dan iets uit Nederland (of de CET tijdszone)! Daarom vandaag een weetjeshoek over Timezones en alles wat daarbij hoort!
Wat is een timezone?
De hele wereld is, zoals je kunt zien op de kaart hierboven, verdeeld in 24 timezones, een timezone is niets meer dan een gebied waarin het een bepaalde tijd is! Ofwel; zoals Wikipedia het zegt: “Een tijdzone is een gebied op aarde met gelijke (standaard)tijd” Deze timezones zijn verdeeld langs de meridianen van de aarde (dus de verticale lijnen als je op een wereldkaart kijkt!) en zijn ongeveer 15 graden breed (en dan bedoel ik breedtegraden, niet die dingen die je gebruikt om temperatuur te meten zoals Celsius of Fahrenheit). Maar in de praktijk vallen timezones vaak samen met landsgrenzen, zo zou België (en ons land eigenlijk ook) de Greenwichtijd (tijd die ze in Engeland gebruiken) moeten gebruiken, maar mede door de Duitse bezetting in WOII en onze handelsbelangen met Duitsland, gebruiken we in Nederland de CET/CEST! De UTC (de standaard voor tijdzones die internationaal wordt gebruikt, hoewel veel boomers nog steeds GMT+…/GMT-… gebruiken, hoewel dat feitelijk onjuist is!) is bepaald aan de hand van de meridiaan van Greenwich, en Greenwich is een wijk in Londen, hoe dat zit, leg ik zo uit!
De meridiaan van Greenwich
De meridiaan van Greenwich loopt door het Koninklijk Observatorium van Greenwich in Greenwich, een wijk van Londen die sinds 1884 als internationale nulmeridiaan geldt! Nu vraag je je af wat een meridiaan is, en om het simpel te zeggen: “Een meridiaan is een denkbeeldige lijn over het aardoppervlak, haaks op de evenaar, van pool naar pool.” En deze heeft de eer de nulmeridiaan te zijn! Deze meridiaan is vooral bekend vanwege dus dat tijdzones verhaal en omdat het oostelijk wereldhalfrond (Europa, Afrika en Azië en de rest, zeg maar alles behalve het continent Amerika) scheidt van het westelijke wereldhalfrond (Dus Ijsland, Groenland en Amerika, en dan het hele continent, niet dat landje wat eigenlijk de Verenigde Staten van Amerika heet) Maar wat heeft dit met timezones te maken? Nou, “De wereldwijd gehanteerde standaardtijd UTC, komt met behulp van atoomklokken tot stand, maar wordt weer geijkt aan de middelbare zonnetijd op de meridiaan van Greenwich. De tijd in de landen van de wereld is afhankelijk van de tijdzones, die in van -12 via 0 tot +14 lopen, in stappen van een uur, hoewel sommige landen een afwijking van een half uur gebruiken” aldus Wikipedia, en wij (en dan bedoel ik Nederland) gebruikten vroeger, voor de Duitse bezetting, de zogenaamde Amsterdamse tijd, die liep 20 minuten voor op GMT! Maar nou Snap je ook meteen waar GMT vandaan komt; het is de afkorting voor Greenwich Mean Time! En mijn oud-taxichauffeuze denken dat het stond voor “Grenzen met Tijd” Nou, dat is dus een broodje aap kan ik je vertellen! Maar recht tegenover de meridiaan van Greenwich, aan de andere kant van de planeet, ligt nog een interessante denkbeeldige lijn……
Fascinered; de internationale datumgrens!
Daar is ie dan; de internationale datumgrens; dat is net als de meridiaan van Greenwich een lijn van pool naar pool die geldt als scheidslijn tussen twee dagen van de kalender (en dus niet tussen twee uren zoals een tijdzone)! Oostelijk (want in het oosten komt de zon op, daarom heet Japan in het Japans ook 日本, ofwel Nihon, wat zoveel betekent als “land van de rijzende zon”) van die datumgrens is de datum dus een dag eerder dan aan westelijke zijde. Wel is de tijd gelijk aan beide zijden dus wanneer aan de westzijde een nieuwe dag begint, is aan de oostzijde de vorige dag juist afgelopen! Naarmate de nieuwe dag vordert, schuift het beginpunt van deze dag naar het westen tot het de datumgrens bereikt en daar de daarop volgende dag weer begint. Dus eigenlijk is het oostelijk van die datumgrens de “oude” dag en westelijk juist de “nieuwe” dag! En terwijl de aarde roteert vanwege de tijdzones “duwt” de datumgrens de oude dag voor zich uit en “stort” de nieuwe dag over de wereld heen! En op het moment dat het weer middernacht is op de datumgrens bevindt de gehele wereldbol, van Japan tot aan Californië, zich in dezelfde dag! Deze datumgrens ligt ergens in de Stille Oceaan en viert Kiribati, wat het dichtst op de datumlijn ligt, meer precies te zijn het eiland Kiritimati, als een van de eerste landen ter wereld altijd Nieuwjaar!
Hopelijk vonden jullie deze weetjeshoek interessant en als jullie een idee hebben voor de volgende, laat het me weten in de reacties!
Oh ja, de bronnen: Deze, deze en deze pagina’s op Wikipedia!
Fijne dag verder,
Lucas
P.S. Een banaan, sinaasappel en een digaret zitten op een intercontinentale vlucht. Zegt de banaan: “Ik ben het zieligste, eerst halen ze mijn huid eraf en eten me daarna op!” Zegt de sinaasappel: “Nee, ik ben het zieligst; eerst halen ze mijn huid eraf, snijden me in stukken en eten me daarna op!” Zegt de sigaret: “Nee; ik ben het zieligst; eerst steken ze mijn kop in de hens en daarna gaan ze aan mijn derriére zitten zuigen!”
Luc's hoekje online 