Beste lezers,

Gister was het de onafhankelijkheidsdag van Indonesië, en wilde ik eigenlijk een Luc’s Weetjeshoek over Indonesië te schrijven om dit heuglijke feit te vieren. Maar toen was ik in het Openluchtmuseum, en het blogje wat ik schreef ging daar ook over. Dus moest ik het Indonesië-blogje uitstellen naar vandaag, dus krijgen jullie die nu van mij!

Indonesië heeft een lange geschiedenis die teruggaat tot de prehistorie, maar dat is te lang voor een blog en dus focus ik me in dit blogje me op de geschiedenis die voor ons Nederlanders het bekendst is, namelijk de koloniale en de onafhankelijkheid!

Jullie denken misschien dat de Nederlanders de eersten waren die op deze archipel voeren, maar nee, eerst waren het de Portugezen, die ontdekten dat er nog een heel gebied (met waardevol spul, zoals specerijen) achter Kaap de Goede Hoop lag. En daar handelden wij Nederlanders in eerste instantie ook mee, maar toen de Portugezen zich verenigden met de Spanjaarden (met wie we toen in oorlog waren, de 80-jarige Oorlog) begonnen de Nederlanders zelf “op Indië” te varen. In eerste instantie bracht dat nog niet veel op en was de Oostzeehandel nog steeds lucratiever voor Amsterdam. Maar al snel vertrokken er meer schepen naar Indië, veelal waren dit kleine bedrijfjes (compagnieën) die met elkaar en met de Portugezen moesten concurreren waardoor prijzen van specerijen en dergelijke wat mee terug werd genomen tegenvielen, de Republiek was hier niet blij mee en in 1602 werd dan ook de zo beroemde (en nu ook steeds vaker beruchte) VOC opgericht. Het eerste bedrijf van zijn soort (ofwel het was het eerste bedrijf met aandelen), en de VOC verspreidde het risico over meerdere missies waardoor de prijzen weer omhoogschoten! En de Republiek? Die dacht: “Poen poen poen poen!”

Maar de VOC was geen gewoon bedrijf, het mocht bijvoorbeeld oorlogen voeren, gebieden innemen en verdragen sluiten. Niet alleen de Europeanen moesten het hierbij ontgelden, ook lokale inwoners werden de klos door de monopolies op waardevolle specerijen die de VOC had! En de VOC nam ook gebieden in, waaronder de haven en het gebied daaromheen in het huidige Jakarta, dat heette opeens Batavia, naar het volk de Bataven, de “voorouders” van de Nederlanders. Ook werden er veel mensen tot slaaf gemaakt om bijvoorbeeld op plantages te werken en in het leher te dienen.

Maar an alles komt een eind, en dus ook aan de VOC, het eens zo winstgevende bedrijf ging in 1789 failliet en toen besloot de Nederlandse overheid de gebieden van het bedrijf over te nemen. Die had toen opeens koloniën in het huidige Indonesië. Ze maakte bij het besturen van deze gebieden gebruik van de bestaande machtsstructuren, de lokale adel behield dus hun positie in deze gebieden. Omdat de Nederlandse overheid guap wilde hebben van de kolonie werd het cultuurstelsel ingevoerd. Dit hield eigenlijk in dat Indische boeren een deel van hun grond beschikbaar moesten stellen om er exportproucten, zoals koffie en cacao, te verbouwen die ze vervolgens voor een lage prijs aan de Nederlanders verkochten. Maar de boeren moesten ook al diensten leveren voor de lokale adel en bovendien wqilden de boeren veel liever rijst verbouwen (hun dagelijks voedsel) aan die koffie en cacao hadden ze niks.

Natuurlijk voelden de Nederlanders zich erg superieur aan de lokale bevolking en de kolonie was dan ook zeer racistisch ingedeeld (bekeken vanuit en 21e eeuwse blik). Je had de Europeanen, Aziaten (mensen uit andere Aziatische landen) en de lokale bevolking. Veel Nederlandse mannen in Indië waren alleenstaand en ze trouwden dan ook met Indische dames en kregen dus zogenaamde “Indo-Europese” kinderen! Hun afstammelingen wonen nog steeds in Nederland (en ook in mijn virtuele volk). De Nederlanders voelden zich meer waard dan de inlanders en als de inlanders in verzet kwamen werd dit bloedig neergeslagen. Maar ja, zo was die tijd!

Na een tijdje gingen de Nederlanders “ethische politiek” voeren om de lokale bevolking te helpen. Dit deden ze o.a. door het cultuurstelsel af te schaffen en scholen te bouwen. Maar wie de pech had geen geld te hebben om hun kinderen naar Nederland te sturen voor de vervolgonderwijs en veel minder carriérekansen te hebben. Vervolgonderwijs was op Nederlands-Indië namelijk niet beschikbaar! Zo rond 1900 kwam er een groepje lokale intellectuelen bij elkaar die een ding wilden; een onafhankelijk Indonesië. Er waren ook andere groeperingen die een andere manier van onafhankelijkheid wilde, zoals communisten, moslims, en anderen.

De Nederlanders verloren uiteindelijk wel de macht, maar niet aan de Indonesiërs, dit was te gevolge van de Tweede Wereldoorlog waar in 1942 het KNIL werd verslagen door de Japanners, die zichzelf in de door het Westen gekoloniseerde gebieden die ze hadden bezet presenteerde als bevrijders, daarom werkte de latere president van Indonesië, Soekarno, ook met hen samen. Helaas werd er het voor de lokale bevolking niet beter op, integendeel zelfs. Ze moesten namelijk werken als dwangarbeider of prostituee, want het belangrijkste doel van de Japanners was om toegang te krijgen tot de grondstoffen die het land rijk was. De machtsverhoudingen werden nu ook omgekeerd en veel Europeanen en “Indo’s” verdwenen in interneringskampen waar de omstandigheden zeer beroerd waren (geen stroom, geen eten, geen schoon water, geen wifi, geen 5G-ontvangst, er was in die tijd nog helemaal geen wifi en geen 5G!) en er dus ook veel mensen om het leven kwamen.

Na de overgave van Japan in 1945 kwam er een einde aan WOII en dus ook aan de bezetting van Nederlands-Indië. Maar terwijl de Europeanen op sommige plekken in de archipel het oude gezag weer probeerde te herstellen, riepen Soekarno en Hatta de Republiek Indonesië uit. Veel Indonesiërs wilde wraak nemen op de Nederlanders en andere voormalige elites van verschillende politieke groeperingen. Deze periode is bekend komen te staan als de Bersiap. De Indische Nederlanders werden “ter bescherming” door de Republiek Indonesië in kampen gestopt. Maar Nederland was het daar niet mee eens dat de Republiek Indonesië werd uitgeroepen en in 1947 begon de eerste Politionele actie (eigenlijk gewoon een ordinaire koloniale oorlog, maar de Nederlanders noemden het niet zo omdat het op hun “eigen grondgebied was”. Hmmmmmmm…… Waar kennen we dat van? Oorlogen anders benoemen!) De VS en andere landen waren het hier niet mee eens. Maar de doelen, de plantages op Java terugpakken, was bereikt. De Tweede militaire actie begon in 1948 en was gericht op het gevangennemen van de leiders van de toen kersverse Republiek Indonesië. De VS en VN vonden dit ook niet goed en de VS dreigden zelfs om de Marshallhulp die Nederland toen kreeg, stop te zetten. Deze koloniale oorlogen werden beiden afgekeurd door de VN, een beetje hoe nu de oorlog van Rusland tegen Oerkraïne wordt afgekeurd! Het Nederlandse leger was bruut tijdens deze koloniale oorlog en pleegde veel oorlogsmisdaden, zoals het executeren van Javaanse burgers.

Veel Indische Nederlanders (en ook Molukkers) voelden zich niet meer veilig in Indonesië, deze vluchtelingenstroom bestond deels uit Nederlanders die eerder naar Indonesiwë waren verhuisd, maar nu terugkeerden. Op volgepakte passagiersschepen kwamen ze naar Nederland, waar ze aankwamen in een koud land dat aan het begin stond van de wederopbouw! Er kwamen nog tientallen jaren mensen vanuit Indonesië naar Nederland, zelfs tot 1968! Een bijzondere groep waren de Molukkers, die hadden door Nederland een eigen staat toegezegd gekregen, maar kregen die uiteindelijk niet, en moesten in Nederland blijven, dit pikten veel molukse jongeren niet en dit leidde zelfs tot een Treinkaping!

Ook nu is vor sommigen de geschiedenis van deze kolonie een gevoelig onderwerp, maar voor veel mensen is Indonesië gewoon een vakantieland waarje leuk op vakantie kunt en veel kunt zien! Om een of andere reden is vooral Bali populair en ik droom ervan om ooit ook nog een keer naar Indonesië te gaan! En wat dacht je van namen als Sumatrastraat, Javalaan, enz. en natuurlijk het voedselaanbod bij de Chinees-Indische restaurants!

Zo hopelijk weten jullie nu iets meer overt de geschiedenis en wat dit land zo speciaal maakt! De bronnen die ik voor dit stukje heb gebruikt zijn IsGeschiedenis, Wikipedia en Het Klokhuis!

Fijne dag verder,

Lucas

P.S. De stemmen zijn geteld, het nieuwe volkslied van Nederland als ik premier word ooit is: België van Het Goede Doel! En jullie krijgen gratis en voorproefje!

P.S.P.S. Hier vind je een foto van mij met mijn nieuwe pluche!

Beste lezers,

Het is vandaag 14 juli, en dat is een belangrijke feestdag in Frankrijk, het is namelijk de dag waaarop de bestorming van de Bastille en daarmee dus ook het begin van de Franse Revolutie wordt herdacht! Nou weet ik dat we dat in Nederland niet vieren, maar ik vind het toch leuk om er een Luc’s Weetjeshoek over te schrijven omdat het zo’n belangrijke gebeurtenis is in de geschiedenis! En ik dacht; Omdat het vandaag Bastille Day is ga ik daar een blogje over schrijven. Trouwens, de Bastille staat er vandaag de dag helaas niet meer; maar op de Place de la Bastille in Parijs kun je nog wel zien waar hij gestaan heeft.

Voor de Franse Revolutie was in Frankrijk de koning aan de macht, en had je in Frankrijk 3 standen; de geestelijken (mensen die voor de kerk werkten), de adel (die hadden de hoge banen in het bestuur van het land) en de rest (boeren en burgers, waartoe de meeste Fransen behoorden). Die boeren en burgers moesten keiveel belasting betalen en de adel en de geestelijken hoefden geen belasting te betalen. Daarover werden de burgers steeds ontevredener, en ze hadden ook veel wantrouwen tegenover de koning en de adel. Toen ook nog een populaire minister werd ontslagen, barstte de bom. Met name de hoge burgerij voelden zich gehoord door deze minister en toen hij ontslagen was ging de beurs van Parijs ook meteen onderuit!

Radicale revolutionairen riepen hierna op om de bevolking te bewapenen, ook de gematigden besloten gehoor te geven aan deze oproep omdat ze bang waren voor buitenlandse huursoldaten van de koning (soort Wagnergroep avant la lettre) die net buiten de stad gelegerd waren. Het stadhuis van Parijs werd bezeten de wapens die in de kelder lagen werden ook uitgedeeld aan de burgers, die nu een militie hadden gevormd.

In de Bastille lagen ook een grote hoeveelheid kruit en ander wapentuig. Aanvankelijk had het stadsbestuur onderhandeld met de gouverneur van het kasteel, maar die was in paniek geraakt bij het zien van de gewapende mensenmassa. Bij een schietpartij vielen er 98 doden en 73 gewonden (min of meer). En hiernaa keerde de rust min of meer weder. En dankzij de steun van muitende infanteristen die beschikking hadden over kanonnen kon de Basstille ingenomen worden. En de gouverneur, die zag de mensenmassa en de kanonnen en besloot een wapenstilstand af te kondigen en de poorten te openen. Kort hierna werd hij overmeesterd en onthoofd en gedood. (Ik zou eigenlijk voor extra flavour willen toevoegen dat zijn hoofd op een staak door de stasd werd geparadeerd, maar zo is het niet gegaan helaas!)

Veel historici concluderen nu dat de belangrijkste oorzaken van de Franse Revolutie een groot klassenverschil en honger waren. Hoewel de economie groeide en Frankrijk een rijk en belangrijk land was, profiteerde de gewone burger er maar amper van, de boeren waren ook ontevreden over Die vonden de belastingen die ze moesten betalen maar niks en toen in 1787 Frankrijk ook nog failliet bleek te zijn, werd het alleen maar erger.

Tijdens de bestorming van de Bastille zaten er maar zeven mensen opgesloten, maar die werden toch bevrijd en meegenomen als trofee door de bestormers. Ondanks de schrale “buit” werden de belegeraars als helden verwelkomd in de stad en de val van de Bastille moet je vooral als symbolisch opvatten als een overwinning van het volk op de elite, een soort populistische winst dus!

Toen verspreidde het nieuws over de bestorming zich snel en al gauw verspreidde het revolutionaire vuur zich naar de provincies. Veel burgers wilden wel meedoen met de revolutie, een groep soldaten uit Marseille zong een lied, de Marseillaise, en dat lied is nu het Franse volkslied….. En de ringtone van John Swan, wat in mijn verhalen voor vreemde en grappige situaties zorget (Ja voor dat grapje werd ik betaald!)

Uiteindelijk zou de Franse Revolutie tien jaar duren, met o.a. de periode van de Terreur, waarbij veel mensen onder de Guillotine kwamen, uiteindelijk greep Napoleon Bonaparte de macht en werd Frankrijk (en een groot deel van Europa) de napoleontische tijd ingesleurd, die eindigde met de Slag bij Waterloo waar Napoleon verloor!

Des al niet te min is 14 juli nog steeds een belangrijke feestdag in Frankrijk, er is vuurwerk, er zijn militaire parades, en andere feestelijkheden! en dan wordt natuurlijk gevierd waarvoor de Fransen in opstand kwamen: Vrijheid, gelijkheid en breoederschap! ( Liberté, égalité, fraternité in het Frans!)

En dan heb ik nog een liedje van de Britse band Bastille, want het is tenslotte wel Bastille Day!

De bronnen die ik voor deze Weetjeshoek heb gebruikt zijn HistoClips en Historiek.net!

Fijne dag verder,

Lucas

P.S. Dit is een oproep aan mijn moeder! Ik zou het heel cool vinden als jiij een pluchen pop maakt (net zoals je bij N gedaan hebt!) Van May uit Pokémon! Ik hoop dat je dat wil doen! Want dan ben je de beste moeder aller tijden!

Beste lezers,

Vanmorgen zat ik iets te lezen over sluikreclame en toen dacht ik…… Zal ik eens een Luc’s Weetjeshoek schrijven over sluikreclame. En ik had nog geen onderwerp voor de Luc’s Weetjeshoek van deze week en nu heb ik dus bedacht dat het over sluikreclame gaat.

Maar wat is sluikreclame nou precies? Nou, volgens wikipedia is het een marketingtactiek waarbij er in een toneelstuk, film, serie of boek een commercieel product wordt getoond of gebruikt of aangeprezen, zonder dat het bij de kijker/lezer volledig duidelijk is dat het om reclame gaat. De bekendste vorm van sluikreclame is zogenaamde product placements, en hoe dat werkt leg ik hieronder uit!

Product placement werkt zo: Je ziet bijvoorbeeld een scéne waarin iemand in een tv-programma langs een keukentafel loopt en daar is dan een fles Pepsi te zien. Je denkt misschien: “Dit heeft geen effect op mij!”Maar onbewust krijg je toch zin in cola. Een ander voorbeeld is een scéne in een soap waarin iemand een zak chips van Doritos of een rolletje (heet dat zo?) Oreo-koekjes openmaakt en je meteen zin krijgt om zelf die chips of de koekjes te eten.

Maar sluikreclame hoeft niet altijd door het tonen van een product te zijn, soms kunnen mensen ook een product vernoemen, zoals “de wasmiddel van Dreft” of “de cola van Pepsi”. Dat is ook een vorm van Sluikreclame.

En dacht je dat sluikreclame aalleen in series voorkwam? Nee, het komt ook voor in films. Een bekend voorbeeld hiervan zijn de James Bond-films met auto’s. Echt! Autofabrikanten betalen miljoenen aan de makers van zo’n film om hub auto in beeld te krijgen. Ook de scéne in de film E.T. waarbij ze de alien lokken met Reese’s Pieces en de zak en verpakking duidelijk te zien is. Hieronder de desbtreffende scéne!

Sluikreclame on product placements komen veel voor op tv; maar alleen op de commerciële zenders zoals RTL en SBS. Volgens de wet mag de publieke omroep geen sluikreclame uitzenden, het is er zelfs verboden. Waarschijnlijk is dat omdat de publieke omroep naast inkomsten uit de STER-reclame ook nog belastinggeld krijgt toegeschoven, en anders zou het wel heel erg dubbelop zijn. (Vandaar dat ze in bepaalde Klokhuis-afleveringen de merken hebben afgeplakt of geblurred, ik vroeg me al af waarom dat was!)

En dan denk je, sluikreclame is alleen iets van tv en films. Maar ook op internet komt het voor, en dan veelal onder zogenaamde “influencers” die gewoon betaald krijgen door de fabrikant om bepaalde producten aan te prijzen. Maar ik zelf als blogger ben ook schuldig aan sluikreclame, maar het is wel heel subtiel. Als je goed oplet namelijk, dan zie je dat in blogs waarin ik vertel over mijn knuffels ik linkjes heb gemaakt die naar webshops waar ik mijn knuffels koop. En dat kun je ook als sluikreclame zien.

Sommige mensen zien de sponsoring van programma’s op tv (je weet wel, de “dit programma wordt mede mogelijk gemaakt door ….” die je wel eens voordat programma’s op tv beginnen ziet, ook als sluikreclame. Maar ik zie dat toch als iets anders, je weet wel, “a different animal” in de reclamewereld!

Zo, ik hoop dat jullie nu wat meer weten over sluikreclame en de verschillende vormen ervan!

Trouwens, de bronnen die ik voor deze Weetjeshoek heb gebruikt zijn hoebeginik.nl, Zwijsen en Wikipedia!

Fijne dag verder,

Lucas

P.S. Over reclame gesproken, ik moet nog steeds een foto maken bij een reclamebord met mijn nieuwe knuffel Ash, dat heb ik nog niet gedaan! Als ik die foto maak, post ik m hier!

Beste lezers,

Het is weer vrijdag en daarom ga ik weer een Luc’s Weetjeshoek schrijven. Dit keer gaat het over Kaliningrad, ok wel bekend als Krolewiec (Pools) of Köningsberg (Duits), een stukje land in de buurt van de Baltische Staten wat aan Rusland toebehoort en wat nu heel belangrijk is geworden sinds de oorlog in Oekraïne. Waarom ik over deze exclave van Rusland ga schrijven vandaag? Nou, omdat ik er gisteren een video over zat te kijken op YouTube (Die ik onder aan deze pagina ook link)

Kaliningrad werd in de middeleeuwen gesticht op de plek waar een Oud-Pruisisch dorpje ooit lag. In 1257 werd er een stenen burcht gebouwd en in de jaren die volgde kwamen er veel Duitse kolonisten naar wat toen nog Koningsbergen heette, wat in 1286 stadsrechten kreeg. In 1525 werd de stad de hoofdstad van het Hertogdom Pruisen en uiteindelijk werd Koningsbergen verenigd met de steden eromheen, hier werd ook filosoof Immanuel Kant geboren. Tussen 1740 en 1763 werd Koningsbergen geteisterd door verschillende oorlogen tussen Pruisen, Polen en Rusland en van 1758 tot 1763 werd het zelfs door Russische troepen bezet. In 1772 werd West-Pruisen ook weer herenigd met Oost-Pruisen en zo raakte Koningsbergen zijn geografisch geïsoleerde positie kwijt. Ook werd in Koningsbergen de opstand tegen Napoleon georganiseerd waardoor Pruisen een Europese grootmacht zou worden die een groot gebied, van de Nederlandse grens tot aan Rusland zou beheersen.

In de 19e eeuw werd de stad aanzienlijk groter vanwege zijn rol als belangrijk oostelijk bastion van het Pruisische koninkrijk, maar uiteindelijk streefden westelijk gelegen Duitse steden haar inwonertal voorbij. Na de Eerste Wereldoorlog moest het verslagen Duitsland een flink stuk van zijn oostelijke gebieden afstaan aan het toen net opgerichte Polen. De omgeving van Koningsbergen bleef Duits, maar werd door de Poolse Coridor afgescheiden van de rest van Duitsland. De economie kreeg het tijdens de crisisjaren in de 1930’s zwaar te verduren, nog meer nog dan in de rest van Duitsland. Mede daarom stemde een groot deel van de stad op de NSDAP en werd hun provincie een van de eerste bolwerken van de nazi’s. Tijdens WOII vestigde Hitler zijn militaire hoofdkwartier de Wolfsschanze in de buurt van de stad. Een groot deel van WOII lag de stad echter uit de buurt van de frontlinies, en werd niet door de geallieerden gebom,bardeerd!~In augustus 1944 werd de stad dan toch grotendeels verwoeest door Britse en Amerikaanse bommenwerpers. En de stad werd een vestingstad die hevig verdedigd moest worden! In de laatste maanden ontvluchtte in de laatste maanden van 1944 de stad en toen de stad in de handen viel van de Sovjets waren er nog 150.000 Duitse burgers over. Die allemaal werden verdreven of omkwamen. Daarna werd de stad geannexeerd door de Sovjets en omgedoopt tot Kaliningrad naar de toen net overleden president van de USSR. de stad werd herbouwd in Sovjetstijl (Konden ze dat ook niet even doen met een dorpje tussen Nijmegen en Grave? Sorry, Donnie Smits, ik zal die grap niet meer maken!) En de binnenstad werd opgebouwd in van die grauw-grijze Oostblokflats (Waar ik ooit ook wel eens in heb geslapen, maar dat is een ander verhaal en toen was ik op reis!) Het graf van Kant mocht blijven, want die werd als inspirator gezien voor Karl Marx en Friedrich Engels (bonuspunten als je weet wie dat zijn(! Anders vraag het even aan Google/ChatGPT). Ook werd er een nieuwbowmonument genaamd het “Huis van de Sovjets” gebouwd die in Kaliningrad de bijnaam “het Monster” heeft gekregen. De stad had ook een groot strategisch belang, vooral voor de Sovjetvloot in de Oostzee! Kaliningrad was voor vele jaren een zogenoemde gesloten stad waar buitenlanders niet werden toegelaten. De gebieden rond de stad werden verwaarloosd en het gebruik voor landbouw werkte niet zoals gepland.

In 1991 ging de stad weer open, en konden ook Duitse toeristen haar weer bezoeken. Voor veel Duitsers was dit een emotionele ervaring, omdat de stad zo veranderd was! Opmerkelijk is wel dat er sinds 1991 weer veel “Duitsers”in de stad en omgeving wonen, na de hereniging kwamen er namerlijk veel zogenaamde Volksduitsers, waarvan de familie in de 18e- en 19e eeuw in Rusland hadden gewoond die niet konden aarden in het moderne Duitsland omdat veel “autochtone” Duitsers op hen neerkeken. Deze groep woont nog steeds in de stad en heeft verschillende verenigingen. Kaliningrad kampt ook met problemen zoals drugshandel, corruptie en prostitutie, maar dat hebben andere Russische steden ook.

Poetin wil zijn greep op Kaliningrad niet loslaten, deze stad was namelijk tijdens het WK Voetbal 2018 in Rusland een van de elf sportsteden. Ook de synangoge is weer herbouwd en er zijn plannen om andere historische gebouwen van de stad weer opnieuw op te bbouwen. Daarom werd in 2021 het Huis van de Sovjets afgebroken.

De stad en omgeving is sinds de inval van Rusland in Oekraïne in 2022 nog sterker van strategisch belang geworden. Zo zijn er raketinstallaties geplaatst en is de stad nog steeds van militair belang. Ook worden er wel eens testen uitgevoerd met raketten waarop een kernkop kan! En daarom houdt de wereld dit kleine stukje land goed in de gaten………

Trouwens; de bronnen die ik voor deze Weetjeshoek heb gebruikt zijn Wikipedia en Quest!

Zo, nu weten we dat ook weer! En oh ja, ik heb jullie nog een filmpje over Kaliningrad van NOS op 3 tegoed!

Fijne dag verder,

Lucas

P.S. Vandaag wilde ik eigenlijk een verhaal schrijven op mijn blog over Donnie Smits en Paul Dupont, omdat ik daar vanmiddag mee ga spelen op De Sims! Maar het is vrijdag en dus is het Luc’s Weetjeshoek-dag~!

Beste lezers,

Het is weer vrijdag en dat betekent dat het weer tijd is voor een Luc’s Weetjeshoek. Vandaag gaat het over Graaf Floris V uit de middeleeuwen. Hij is de bekendste Nederlandse vorst uit de middeleeuwen en was graaf van Holland en Zeeland. Hij had onder de edelen geen gunstige reputatie, zo werd hij beschuldigd van het aanranden van een vrouw van een edele en werd hij spottend “Der Keerlen God ” (God van de boeren) genoemd. Deze bijnaam kwam pas echter een eeuw na zijn dood en kwam door een klerk die niet wist wat Floris betekend had voor de gewone man.

Maar wie is deze knakker?

Nou, het eerste wat bekend van hem is is dat hij toen zijn vader Willen II van Holland (een koning) sneuvelde op 28 januari 1256, Floris pas 1,5 jaar oud was. Voordat hij oud genoeg was om volwassen genoemd te worden (in die tijd was dat 12 jaar), kwam hij ruim tien jaar onder voogdij te staan. Zijn eerste voogd was zijn oom die, hoewel hij sneuvelde in een toernooi te Antwerpen, er toch nog voor heeft gezorgd dat er vrede werd gesloten met Vlaanderen. Holland en Vlaanderen waren namelijk in oorlog over de huidige provincie Zeeland, wat er uiteindelijk voor zorgde dat Zeeland onder Holland kwam te vallen.

De tweede voogd van Floris was zijn tante Aleid . Zij was een weduwe van een graaf van Henegouwen en kwam naar Holland met de jongere van haar 7 kinderen. Ze stelde direct haar neef in als mede-voogd, maar die neef stierf al in 1261. De Hollandse adel was bang dat ze te weinig werd betrokken bij de regering en wilden meer invloed op de Jonge graaf. Vrouwe Aleid zocht hulp bij ene Richard van Cornwall die haar 1262 officieël tot ruwaard benoemde. Maar de edelen hadden een of andere edele uit Brabant, Otto II van Gelre, gevraagd voor de voogdij. Hij werd hartelijk ontvangen. Maar Aleid vluchtte naar Zeeland met de jonge Floris en Otto trok daarom met een leger Zuid-Bevelland binnen en versloeg de ZXeeuwen verpletterend, toen kon Otto zijn taakjes uit gaan voeren. Maar behalve een rustigere verhouding met vlaanderen kwam daar niks van terecht!

Twee weken na zijn twaalfde verjaardag bezegelde Floris al zijn eerste oorkonde. De eerste jaren van zijn regering stonden vooral in het teken van het onder de duim krijgen van de Zeeuwse gewesten. Hij bezocht daar steden en dorpen, sprak er recht en deed nog meer dingen om de adel daar rustig te houden. In Holland kreeg hij hulp van een wisselende raad van Edelen waarin ook bijvoorbeeld edelen uit Zeeland zaten.

Floris trouwde in 1269 in Geertruidenberg met Beatrijs, de dochter van de graaf van Vlaanderen. Beiden waren ze 15 jaar oud. Uit dit huwelijk werden er wel negen kinderen geboren, waarvan 2 er de kinderjaren overleefden. Verder had Floris nog 7 onechte kinderen bij anmdere vrouwen. Hoewel hij onechte kinderen had bleef de gravin hem trouw.

Floris had moeite met het krijgen van mannelijke nakomelingen, maar kreeg uiteindelijk Jan, een zoon die kans maakte te overleven. Hij zou eigenlijk met Elizabeth I trouwen, en in 1285 werden ze verloofd. Jan vertrok rond zijn zevende naar Engeland voor zijn opvoeding!

Floris’vader was door de West-Friezen gedood en op een onbekende plaats begraven; dit kon maar een ding betekenen: wraak! In 1272 werd Floris 18 en toen mocht hij een leger aansturen. De wraakneming was een spontane wraakneming, niet zozeer lang voorbereid. Deze wraakneming werd uiteindelijk een groot vet fiasco en de Hollanders trokken zich terug. Hierna, in 1273, kwamen de Kennemers en de Waterlanders in opstand en ze trokken plunderend en brandstichtend door het land. De edelen vluchtten naar Haarlem waar ze belegerd werden. Graaf Floris wist het beleg op te heffen. En de vijanden trokken zich terug. Maar het was al te laat, de opstand was overgeslagen naar andere stadjes, waaronder het net gestichte Amsterdam. De edelen aldaar grepen hun kans en trokken naar Utrecht. Daar werden ze binnen gelaten en verdreven de bisschop Jan van Nassau en de stedelijke elite.

Graaf Floris wist in 1275 een compromis te bereiken waarin de Kennemers eigen landrechten kregen. Ook de mensen in Waterland en de Zeevang kregen later dat jaar zo’n landrecht.

In Utrecht was het intussen onrustig en Floris paste daar zijn diplomatieke en militaire gaven toe om de strijdende partijen tegen elkaar uit te spelen. De bisschop Jan van Nassau zat ondertussen financieel aan de grond en had al zijn kastelen en andere bezittingen moeten verpanden. Hij nam belasting en geld bedoeld voor kruistochten in beslag en hierdoor werd hij door de paus in de ban gedaan. Ondertussen kreeg graaf Floris Utrecht aangeboden en nam de stad in en sloot vrede met de rijke burgerij en verdreef de leiders van de radicale burgers. De elect probeerde zijn kastelen terug te veroveren maar faalde, Floris kreeg intussen het wereldlijk bestuur en de inkomsten van Utrecht in handen tot alle schulden waren afbetaald. Ondertussen zaten er een aantal edelen in Vreeland, maar dat werd door Floris belegerd en veroverd. Het kasteel werd verdedigd door de broers van Amstel, maar die werden gevangen genomen en naar Zeeland gebracht.

Graaf Floris verover ondertussen wat andere kastelen (Montfoort) en Floris kreeg zo een hele strook land in handen van het Almere tot aan de Lek. Alles werd op alles gezet om de Waterstaat te verbeteren en nieuwe kastelen te bouwen ter verdediging.

Gijsbrecht van Amstel werd in 1285 weer aangenomen, maar moest een hele serie vernderende beloften doen, maar hij kon niet anders dan weigeren en de rest van zijn leven hield Floris de familie van Amstel goed in de gaten, want je wist maar nooit………….

in 1282 reisde hij weer voor wraakpoging 2 af naar West-Friesland, en deze keer was wel succesvol, in Hoogwoude wees een overlevende in 1256 de plaats van het graf aan; het was onder de haard van een huis! De graaf moest zwaar ontroerd zijn geweest toen hij de botten zag van de vader die hij nooit gekend heeft! En hij bouwde er ook kastelen omheen!

In 1294 werden veel Nederlandse vorsten btrokken in de oorlog tussen Frankrijk en Engeland en na bemiddeling door graaf Floris kreeg Engeland koning Adolf mee. Maar koning Edward I werkte Holland nog meer tegen want hij had beloofd dat een graaf met een van zijn dochters mocht trouwen. en nog een subsiedie zou krijgen ook. Alleen het Engelse huwelijk van Jan van Holland kon dit stoppen.

Graaf Floris had ondertussen andere problemen, namelijk dat twee edelen die nog steeds geen fan van hem waren door de Engelse koning waren gestrikt om hem te vermoorden. Ook zijn vrouw overleed in 1296 Waaraan is niet bekend, maar ze liet duidelijk een leegte achter. En Floris nam de actioes van Brabantse leenmannen niet serieus want de Hollandse leenmannen hadden hem trouw beloofd, net als de Zeeuwen.

Floris werd uiteindelijk opgesloten in het Muiderslot en uiteindelijk vermoord door de edelen die hem vermomd op een klein paard vastbonden, om hem in een hinderlaag te lokken, maar Floris was te slim en liet het paard naar het water rennen om te springen, maar helaas, het paard haalde het niet en Floris viel in het water waarna hij door de edelman Van Velsen werd vermoord doordat hij met een zwaard werd doorkliefd.

De graaf werd later uit de sloot gehaald en in de Laurenskerk in Alkmaar begraven!

En zo eindigt het verhaal van Floris V, wiens dood eigenlijk een staaytsgreep was opgezet door een buitenlandse macht uitgevoerd door edelen met een wrok tegen Floris! Maar het was vermoedelijk een daad die door paniek ingegeven was!

Weten we dat ook weer!

Bron voor dit verhaal is trouwens Historiek!

Fijne dag verder,

Lucas

P.S. De afgelopen dagen lag de Galerij van De Sims 4 eruit, maar gisterenavond deed ie het ineens weer! Waarschijnlijk was het geplande onderhoud klaar! Ofzo!

Beste lezers,

Ik zat vanmorgen met ChatGPT te praten over muziek luisteren en hoe dat vroeger ging en nu. Dat vond ik best wel een interessant onderwerp voor een Luc’s Weetjeshoek en daarom gaat deze Luc’s Weetjeshoek over hoe je digitaal muziek luistert en hoe dat veranderd is!

Vroeger, en dan heb ik het nog echt over mijn jeugd. Had je maar twee mogelijkheden wat betreft muziek digitaal beluisteren. Je downloadde het via het web of je haalde het van YouTube. Beide opties waren illegaal en bij beide opties had je te maken met copyright-gezeik. Voor de eerste optie; het downloaden van muziek via het web, had je een P2P-programma nodig zoals LimeWire, Kazaa, Napster en dergelijken, de muziek downloadde je dan en dan moest je hopen dat er een geen virus in zat zoals het beruchte MP3-virus. Dit virus zat verstopt in meerdere populaire muzieknummers uit die tijd en downloadde zogenaamd een muziekspeler, maar die muziekspeler zit dan wel vol met adware. Het virus toonde voor installatie een ellenlange EULA (ofwel een end-user license agreement) waarin het programma vermeldt dat het extra software mee installeert. Als het toch lukt om de adware te deinstalleren, dan blijft alleen de muziekspeler over die eigenlijk waardeloos is en slechts bestaat uit een online muziekspeler met een handvol liedjes! De tweede manier had je een YouTube-grabber voor nodig en gebruik ik nog steeds wel een voor muziek voor in mijn Sims-spel!

Nou, als je door al deze ontberingen van virussen en malware en dat soort zooi bent gekomen, dan moest je je muziek-bestandje nog op een MP3-speler zetten! De populairste muziekspeler was de iPod van Apple, maar je kon ook muziek luisteren op de Nintendo DS. Trouwens, via LimeWire en dat soort programma’s kon je ook games downloaden voor de Nintendo DS die je dan op een zogenaamd R4-kaartje zette waarop je wel 100en spelletjes kwijt kon, echt, in mijn jeugd hoorde je er niet bij als je niet zo’n kaartje had, en als je GTA: Chinatown Wars erop had staan was je helemaal het mannetje. Bovendien, als je een PSP had was je helemaal de bom want dan kon je ook gewoon volwaardige GTA’s spelen zoals GTA: San Andreas (een heel populair spel in die tijd!) Maar muziek luisteren op je DS dat ging vrij gemakkelijk, als je de juiste bestanden maar had. Ik had namelijk een enorme muziekcollectie op mijn DS gezet (of nou ja, dat had papa gedaan!) met allerlei muzieknummers. Ik baalde wel ervan dat mijn vader het nummer Als ik jou zie van Aukje Fijn niet op mijn DS had gezet toen ik dat nummer ontdekte en het mijn favoriete nummer werd. Jammer…… (Maar ik heb Als ik jou zie alsnog later herontdekt via Spotify!)

Fast forward naar nu, en dan is het spelen van games en het luisteren van muziek opeens heel anders geworden. Diensten als Steam en de EA-app hebben hun intrede gedaan en zo kun je heel gemakkelijk games kopen, veel gemakkelijker dan illegaal downloaden zeg ik zelf. De Nintendo Switch heeft zijn eigen store voor het downloaden van games, namelijk de Nintendo eShop. Maar alsnog vind ik dat veel makkelijker dan gewoon illegaal downloaden. Je moet er welvoor betalen, maar ja, dat moet ik voor alles, dus dat maakt geen ene donder uit!

Voor films en muziek zijn er natuurlijk streamingdiensten zoals Netflix, Disney+ en Spotify. Vooral Spotify vind ik fijn want nou kan ik alle muziek (of nou ja, bijna alles) die ik leuk vindt op een plek beluisteren, en willen je ouders je niet helpen met nieuwe muziek op je MP3/NDS zetten? Geeft niet, Spotify heeft het wel! Zo heb ik mijn ouders kennis laten maken met o.a. Jamie van Ronnie van Bemmel en Als ik jou zie van Aukje Fijn via Spotify, en mijn ouders vonden het geweldig. Maar Als ik jou zie is wel een herkenningsmelodie geworden voor mijn ouders. Als ze me bijvoorbeeld alleen thuis laten, dan kloppen ze bij terugkomst altijd in het ritme van dat nummer op de deur, en dan weet ik dat zij dat zijn! Maar toegegeven, ze zijn rdelijk fan van Nederlandstalige muziek! We hebben het ook vaak aanstaan als we thuis aan het eten zijn of zo! Verder luister ik ook graag muziek uit de jaren 70 en 80 zoals Boney M en Doe Maar, Popmuziek die gewoon op de radio komt, Nederrap, housemuziek, videogamemuziek, rock, soms wat jazz en klassiek (vooral als het uit een film of game komt!)…. Ik heb best wel een brede muzieksmaak, de enige muzieksoort die ik niet luister is metal, en dat komt niet door de muziek zelf of door de teksten, maar door de sfeer die er in mijn klas altijd omheen hing!

Natuurlijk is er nog meer digitaal entertainment zoals livestreams en YouTube-videocontent, maar dat is allemaal te veel om in een blog te behandelen! Dan zit ik nog wel een uur te bloggen! Misschien dat ik daar nog wel een keer een apart blogje over schrijf!

Fijne dag verder,

Lucas

P.S. Ik heb heel veel zin om de Sims te gaan spelen. Ik was gistyeren namelijk aan het Sims spelen met Kane Darling en zijn kinderen Donnie en Serena. Daarom zijn die twee ook mee, in knuffelvorm uiteraard!

We vinden het heel normaal dat we bij iedereen op bezoek kunnen en gewoon kunnen winkelen waar we willen en naar de omroepen en YouTubers kijken die we leuk vinden. Maar in de jaren 1950 was dat wel anders, toen was Nederland nog sterk verzuild. Ver wat? Verzuild. Dat betekent dat mensen aan de hang van van hun politieke of religieuze overtuigingen gescheiden waren in de samenleving.

Het begrip verzuiling duidt op de verdeling van een samenleving op levensbeschouwelijke of sociaal-economische basis afzonderlijke bevolkingsgroepen. De zuilen hadden bijvoorbeeld eigen politieke partijen, vakbonden, kranten, vakbonden, leiders, omroepen, etc. Dit verschijnsel bestond in Nederland in de jaren 1880 tot 1960, maar het was ook in bepaalde andere landen gangbaar en ik zie dat de laatste paar jaar in bepaalde landen (De Angelsaksische landen vooral) ook weer kenmerken van dit verschijnsel weer opdoemen.

De term verzuiling heeft voor veel mensen een negatieve bijsmaak, en dat snap ik ook. Want, hallo, je wilt toch niet je hele leven met dezelfde kliek omgaan? Het begrip verzuiling is pas ontstaan in de jaren 1930. In 1933 om precies te zijn, in een sociaal-democratisch rapport . In 1939 scheef het Limburgsch Dagblad over het bestaan van vier zuilen in Nederland; dit waren de katholieke zuil, de protestantse zuil, de socialistische zuil en ten slotte de liberale zuil. Het volgende plaatje laat heel duidelijk zien hoe de zuilen verdeeld waren.

De verzuiling begon bij de protestanten. De gereformeerden wilden een vuist maken tegen het groeiende liberalisme in Nederland . Ook vormde hun organistatievorming, eigenlijk het begin van de verzuiling zou je kunnen zeggen, een reactie op de liberale grondwet van Thorbecke van 1848. Die grondwet gaf de katholieken de ruimte om o.a. de bisschoppelijke structuur te herstellen, dat gebeurde in 1853. De protestanten regareerden hierop met een protestbeweging. De zogenaamde Aprilbeweging.

De protestanten maakten zich aanvankelijk sterk voor de gelijkstelling van bijzonder onderwijs (bijzonder onderwijs is onderwijs gebaseerd op een geloof of levensovertuiging, niet te verwarren met speciaal onderwijs wat onderwijs gericht op gehandicapte kinderen is) Die gelijkstelling van openbaar en bijzonder onderwijs kregen de gelovigen bij de Pacificatie in 1917, in ruil hiervoor kregen de socialisten het algemeen kiesrecht.

Maar vooral ene Abraham Kuyper gaf de verzuiling een impuls door organisaties op te richten. Zoals de Anti-Revolutionaire Partij, de eerste politieke partij van Nederland. Dat antirevolutionair sloeg op de Franse Revolutie en het verzet tegen de idealen uit die revolutie. In 1880 werd de Vrije Universiteit in Amsterdam (Kane!) opgericht, een gereformeerde universiteit. (Vrij stond hier voor los van overheidsbemoeienis.) Het motto van Abraham Kuyper was “soevereintieit in eigen kring”. Ofwel het recht om als ideologische groep verder te gaan. Andere protestantse groepen volgden in zijn voetsporen en richtten ook hun eigen organisaties op. Leuk feitje trouwens; hoewel Abraham Kuyper in Nederland in de vergetelheid is geraakt, kennen sommige groepen in de VS hem wel.

Andere groepen reageerden op de organisatievorming van de gereformeerden en gingen dezelfde weg. De katholieken stichtten in 1926 hun eigen “Rooms-Katholieke Staatspartij” (Later opgegaan in het CDA), de socialisten de SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij, later vervangen door de PvdA) en de liberalen hun Liberale Unie), waar later afsplitsingen als de nog bestaande SGP en de Vrijzinnig-Democratische Bond uit voortkwamen.

De vier maatschappelijke groepen kregen met name in de jaren 1900 tot 1950 hun eigen bladen, scholen, omroepen, enz. Zo lazen de gereformeerden voor de oorlog het blad De standaard, en tijdens en daarna het dagblad Trouw, Trouw was namelijk begonnen als verzetskrant. De omroep voor de protestanten was in die tijd de NCRV. (De EO bestond nog niet…….) De katholieken hadden op hun beurt de krant De Maasbode (die late opging in De Tijd) en vanaf 1919 De Volkskrant (Bestaat die krant al zo lang ja?) In het omroepstelsel hadden de katholieken de KRO (Bij mijn generatie bekend van o.a. KRO Kindertijd, nu sdamengegaan met NCRV) en hun universiteit was de Katholieke Universiteit in Nijmegen (Tegenwoordig is dat de Radboud Universiteit, nevertheless, Nijmegen is een coole stad.) Socialisten hadden de politieke partij SDAP en de omroep VARA (Nu opgegaan in BNNVARA, bekend van o.a. 3 op Reis en Even tot Hier). De liberalen waren het minst sterk georganiseerd maar hadden toch eigen partijen als de VDB en de Liberale Unie. De omroep AVRO (nu AVROTROS) en eigen kranten als de Nieuwe Rotterdamsche Courant en het Algemeen Handelsblad.

Onder invloed van de tegenbewegingen in de jaren 1960 (onder meer door de opkomende jongerencultuur dankzij de welvaart), de opkomst van de tv (Hoewel de tv de verzuiling ook had kunnen versterken, maar ik denk dat de verzuiling dan op een andere manier was doorbroken, namelijk door het wereldwijde web, ofwel het Internet.) en de groeiende welvaart (mensen konden voor het eerst massaal op vakantie naar onder andere Frankrijk en Spanje en zo ontdekten ze andere gebieden en opvattingen) trad vanaf de jaren 1960 een periode van ontzuiling op, mensen ontdekten dat de ideeën van andere zuilen niet eng of raar waren en de banden tussen de organisaties werden losser. Een kenmerkend voorbeeld van de ontzuiling is het samengaan van katholieken en protestanten in het CDA (Dat nu op omvallen staat by the way). Maar ook verschijnselen als zwevende kiezers en teruglopend kerkbezoek zijn kenmerkend voor de ontzuiling.

Alhoewel verzuiling verdwenen is. Zie ik een vergelijkbaar verschijnsel (veroorzaakt door algoritmes van o.a. Facebook en Google) wel vaak de kop opsteken waarbij vooral politiek extremen zich steeds meer terugtrekken in hun eigen groepje, vooral bij de zogenoemde “wappies”zie ik dit verschinsel heel sterk. Kijk bijvoorbeeld eens naar het FvD en hun wens om een “Forumland” te creëren dat naast Nederland zou moeten bestaan. Ook de mensen van de Biblebelt zijn nog steeds een hechte groep waar je niet zo maar tussenkomt. Dus vergelijkbare situaties bestaan nog steeds. Ik ben schrijver, zou ik een satirisch fictieverhaal moeten schrijven om dat probleem aan te kaarten. Want ik vaind dat het eigenlijk niet kan in de 21e eeuw.

Wat vinden jullie? Laat het me weten in de reacties of jullie ook merken of verzuiling (of een vergelijkbaar verschijnsel) de kop op steekt.

Meer willen weten over de verzuiling? Volg dan deze link naar Historiek.

Fijne dag verder,

Lucas

P.S. Ik heb trouwens heel veel zin in mijn reisje naar Berlijn! Alleen moet ik nog bedenken welk vakantiecadeautje ik voor mijn broertje wil kopen zodat hij zich niet verveelt in de trein. Hij wil een kaartspelletje en toen moest ik gelijk aan dit spel denken. Dat leek me wel wat omdat ik dat vroeger ook op de basisschool speelde. Maar ik weet niet of dit wel zo’n geschikt spelletje is om in een trein te spelen! Wat denken jullie?