Luc’s Weetjeshoek; Koning Radboud van de Friezen

Beste lezers,

Het is weer vrijdag, en ik weet dat ik dit al een tijdje niet heb gedaan, maar ik heb nu weer inspiratie; Hierbij…. Tromgeroffel graag….. DE OFFICIËLE TERUGKEER VAN LUC’S WEETJESHOEK! De rubriek hier op mijn blog waarin ik dingen uitleg op een leuke en speelse en grappige manier zodat het voor iedereen te begrijpen is! En ik weet dat ie een tijdje weg is geweest, maar nu, of eigenlijk een paar dagen geleden; kreeg ik weer inspiratie voor een Luc’s Weetjeshoek over Koning Radboud van de Friezen,, en ik hoor mijn lezers uit de regio Nijmegen nu denken: “Maar Lucas, het Radboud is een ziekenhuis en een universiteit, hoe kan dat nou ook nog de naam van een koning zijn?” Maar dat leg ik later wel uit hoe dat in elkaar steekt! Maar goed…. Tijd voor een nieuwe; Luc’s Weetjeshoek!

In deze Luc’s Weetjeshoek gaan we terug naar de vroege Middeleeuwen, de Romeinen zijn weg, en de Germaanse tradities zijn weer teruggekeerd! Of nou ja, teruggekeerd, op sommige plekken zijn ze nooit verdwenen, bijvoorbeeld in Friesland, wat in die tijd (zie kaartje hieronder) veel groter is dan de provincie die we nu kennen als Friesland; het besloeg zegmaar het hele noorden en westen van ons mooi landje, dat was allemaal van de Friezen! Zoals je hieronder kunt zien, en die hadden een koning; koning Radboud, ook wel Radbod of Redbad genoemd!

Laten we beginnen met zijn jeugd; Over Radboud zijn jeugd en jonge jaren is niets bekend. Hij was de opvolger van Aldgisl, hoewel in latere kronieken wordt beweerd dat hij een zoon van Aldgisl was is hiervan geen bewijs gevonden in het bronmateriaal uit die tijd. Hij groeide ongetwijfeld op in een familie die tot de Friese elite behoorde en kwam niet eerder aan de macht dan circa 680, na de dood van Aldgisl. Dus ja…. Over zijn jeugd is weinig tot niets bekend, wat wel bekend is, is dat hij een groot heerser was maar dat het begin van zijn bewind Kwalitatief Uitermate Teleurstellend begon! Hij raakte herhaaldelijk in conflict met het rijk van de Franken, en nee, dan bedoel ik niet dat land dat Emmanuel Macron nu regeert en waar Nederlanders graag op vakantie gaan in de zomer met de vouwwagen (Frankrijk)! Nee; ik bedoel echt het Frankische Rijk uit de Middeleeuwen, onder andere bekend van onze grote vriend Karel de Grote, die hier in Nijmegen veel heeft nagelaten, zoals een school, een theatervereniging, een palts en natuurlijk een moker-onhandig verkeersknooppunt dat mensen van buiten de regio mokertjeverwarrend vinden! Maar goed; Radboud moet een ondergeschikte rol nemen ten opzichte van zijn machtige buur (een beetje zoals Canada met de VS of wij t.o.v. Duitsland nu en in het verleden)! Tussen 688 en 695 lijdt hij een aantal nederlagen tegen tegen de Frankische hofmeier Pepijn van Herstal (gelukkig niet Pepijn van Houwelingen), onder andere in de buurt van Dorestad (nu Wijk bij Duurstede); halverwege de jaren 690 sluiten Radboud en Pepijn vrede waarbij Radboud afstand doet van Fresia citerior, het gebied tussen de Oude Rijn en het Zwin. De oorspronkelijke grens van Groot-Friesland (het Groot Friese Rijk) lag ongeveer op de lijn van wat nu Gent en Brugge is! Onderdeel van deze vrede is het sluiten van een huwelijk tussen Radboud’s dochter en Pepijns zoon! Uit dit huwelijk is het niet zeker te zeggen of hier ook nageslacht uit ontstaan is!

Radboud maakt mokertjeslim misbruik (ondanks zijn kwaliteiten) van de oorlogsdreiging die in zijn land heerst. Zo beschuldigt hij sommige van zijn onderdanen van landverraad en hun bezittingen af te pakken. In 708 geeft hij opdracht om een belangrijke rechter gevangen te nemen. Die rechter, Wursing, de grootvader van Liudger, weet op tijd te vluchten naar de Franken! En die Franken? Nou, die verlenen hem asiel! Maar goed; ondertussen rommelt het wel in het Frankische Rijk, omdat Pepijn is overleden en het niet duidelijk is wie hem moet opvolgen breekt er in het Frankische Rijk in 714, een burgeroorlog uit! En dat biedt Radboud een nieuwe ronde en nieuwe kanden want Ragamfred, de Neustrische hofmeier van koning Chlperik II zoekt toenadering tot Radboud om de erfgenamen van Pepijn te kunnen weerstaan. Zij sluiten een bondgenootschap waarbij afgesproken wordt dat Radboud vanuit het noorden Austrasië gaat aanvallen en Ragamfred trekt op vanuit het zuiden. Onze Friese koningsvriend maakt zich eerst meester van Utrecht én Dorestad en vaart dan, in 716, met een vloot de Rijn op, waar hij ter hoogte van Keulen zijn leger afzet om te knokken. In de slag die daarop volgt, de slag bij Keulen overwint hij de Frankische hofmeier Karel Martel en met een joekelgrote buit keert hij daarna weer terug. Bonifatius treft de verwoeste kerken aan en besluit Radboud een bezoekje te brengen in wat nu Utrecht is (waar ik zondag heen ga)! Bonifatius wordt ruimhartig ontvangen en mag door het Friese land trekken om te zien of er mogelijkheden zijn voor een toekomstige missie. Maar Bonifatius druipt af naar Engeland, als hij ziet dat hij er niets kan beginnen! Later probeert Bonifatius de Friezen opnieuw te bekeren, en ook Radboud, en het lukt hem bijna! Maar Radboud wijst op het laatste moment af omdat hij liever in de hel zit bij zijn voorouders, dan in zijn uppie in de hemel! Oh ja, Bonifatius wordt later ok nog door Friezen vermoord in Dokkum, maar dat weten jullie volgens mij allemaal wel!

Maar goed; Nu wordt het pas echt interessant voor de mensen uit deze regio! Want Radboud had vele kinderen en het schijnt dat een van zijn kinderen, zijn zoon, die ok Radboud heette, vanuit omzwervingen in Utrecht in Nijmegen terecht is gekomen en daar heilig verklaard is! Dat verklaart de naam van het ziekenhuis en de universiteit en waarom mensen hier in de regio daar altijd aan denken bij het horen van de naam Radboud, maar dat komt dus allemaal, door een Friese koning, die zich weigerde te dopen, wiens zoon later toch christelijk werd, heilig verklaard werd, en naar wie dus dat ziekenhuis en die universiteit in Nijmegen vernoemd zijn! Als je goed zoekt, vind je als je door een stad loopt hier in Nederland (en in Europa, sommige stedemn zoals Rome of Athene of Sevilla is het duidelijker, terwijl andere steden zoals Rotterdam of Berlijn het wat meer verstopt is) zie je als je goed zoekt, sporen van de geschiedenis, in bordjes, in straatnamen en zo! En dat vind ik zo vet aan Europa!

Oh ja, het filmpje waardoor ik op dit onderwerp kwam:

Verdere bronnen die ik gebruikt heb zijn deze en deze !

Tot zover deze Luc’s Weetjeshoek! Vond je hem leuk, laat dan vooral een like achter en vergeet je niet te abboneren en op het belletje te drukken! En mocht je een onderwerp hebben voor de volgende Luc’s Weetjeshoek, laat het me vooral weten!

Fijne dag verder,

Lucas

P.S. Jullie weten waarschijnlijk wel dat ik in maart een plushie van Marnie van Pokémon ga kopen; maar hebben jullie al opgemerkt dat Marnie wel een beetje heel erg lijkt op de figuurtjes die KPN gebruikte in hun reclames in de 2000’s? Dat kan geen toeval zijn! Maar dat moet het haast wel zijn want ik denk niet dat de bedenkers van de personages van Pokémon geïnspireerd waren door de marketing van een Nederlandse telecvomprovider uit de 2000’s toen ze Marnie ontworpen!